Op Amsterdam Business Forum 2026 lette ik op het woord Agile. Ik heb het welgeteld nul keer gehoord. Ze hadden wél veel te zeggen over het moeilijke deel van wendbaarheid: snel leren en harde besluiten nemen op basis van feiten.
Je zou wendbaarheid verwachten op een dag over leersnelheid, verandering en teams. Misschien is de term opgeblazen, of oud en verwarrend geworden. In dit artikel deel ik wat ik leerde over business agility.
Leer sneller dan je concurrenten
Steven Bartlett beloont proberen, omdat je de uitkomst van een experiment vooraf niet kunt kennen.
“the one metric that would determine how you’re going to share over the next 10 years relative to your competitors is did you or your competitors have a higher rate of experimentation so differently did your competitors learn faster? Did you acquire first art information fast?”
Leersnelheid is alleen een strategie als die informatie ergens toe leidt. Eerder in dezelfde passage zegt hij dat je niet kunt weten welk experiment werkt. “That is why it’s called an experiment.” Als je geen plan B hebt, heb je geen experiment. Zonder plan B zoek je alleen bevestiging voor een plan waar je niet van af wil wijken. Hoe agile is dat?
Pas op voor lokale optimalisatie: reimagine.
Diana Kander benoemt de valkuil van incrementele verbetering.
“the more innovative question is to say, how can we reimagine?”
Reimagine betekent een blanco pagina, niet vorig jaar met een beetje extra. Dat is lastiger dan het klinkt. Opnieuw verbeelden vraagt vertragen en nieuw bewijs verzamelen. Dat is echte wendbaarheid: als je het suboptimale kunt loslaten.
Focus op helderheid. Zekerheid is een illusie.
Seth Godin scherpt je denken wat aan: zoek je helderheid, of zekerheid? Helderheid kun je deze week opbouwen: wat we weten, wat we niet weten, wat we gaan proberen. Zekerheid eist vaak dat de toekomst stilstaat. Teams die zeker moeten zijn, leren niet. Ze bevestigen alleen het ruwe oorspronkelijke plan.
Risico is de prijs van het nieuwe
Dr. Eva de Mol zegt het als investeerder: “without risk, there is not one success.” Als je iets écht nieuws doet, faalt een deel van het werk — “otherwise you probably have not been creative enough.” Een portfolio waarin elk innovatief project slaagt, is waarschijnlijk vorig jaar plus een beetje extra. Je hebt niet geleerd. Het is alleen maar opleveren. Een LLM kan dat ook.
Jacinda Ardern beschrijft hetzelfde probleem vanaf de andere kant van de tafel. We vieren nieuwsgierigheid bij kinderen, zegt ze, en in formele banen vervangen we die door de eis van bijna absolute kennis. In plaats daarvan gaat ze op zoek naar nabijheid, nieuwsgierigheid en actie: kom dichtbij genoeg om te zien, geef toe wat je niet weet, en doe iets wat het volgende besluit kan veranderen.
Heel praktisch: het risico aanpakken
Geen van de sprekers had het woord Agile nodig. Wat ze vertelden, was wel de kern van Agile: laat de schijn van zekerheid varen en pas je plan aan op basis van feiten.
Ik hou van praktisch. Hier is een hulpmiddel dat ik gebruik voor helderheid en snel leren. Je kunt het gebruiken voor elk lopend project:
- Riskante onbekende:
- Goedkoopste test die dat kan verkleinen:
- Besluit dat deze test mag veranderen:
De derde vraag is essentieel. Zonder het antwoord is de test zinloos, ook als het resultaat helder is. Als je het besluit niet kunt noemen, gaat je plan boven het inspelen op verandering.
Mijn conclusie? Of je het Agile noemt of niet: leer wat ertoe doet, en handel ernaar. Alsof je bedrijf ervan afhangt. Want dat doet het.
